ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Κηρύγματα

Θυμίαμα

Απλή Κατήχηση

Παναγία Προυσιώτισσα

Συγγραφικό έργο

ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Κατήχηση για τα παιδιά

Μαθήματα στην Βίβλο

Για τα παιδιά
και τους νέους

HXHTIKA

Ραδιοφωνικές Εκπομπές

Ομιλίες-Κηρύγματα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ

Αρχαία Ελληνικά
Βυζαντινή Μουσική

ΘΕΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑ

Ἑβδομαδιαῖο περιοδικό - Ἀριθμ. φύλ. 7
Συντάκτης: Ἐπίσκοπος Ἰερεμίας
IEΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΝΑ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥΝ

(Χρυσοστομική ὁμιλία*)

1. Παρακαλῶ, ἀδελφοί χριστιανοί, νά ἀκοῦτε μέ ἐνδιαφέρον τά ἱερά κηρύγματα, γιατί δέν εἶναι δικά μου, ἀλλά τῶν ἁγίων Πατέρων μας. Ἡ τακτική πού θέλω νά ἀκολουθῶ εἶναι νά διαβάζω μία πατερική ὁμιλία καί μετά νά τήν πλάθω μέ ἁπλᾶ λόγια καί νά σᾶς τήν προσφέρω. Σήμερα θά σᾶς προσφέρω μία ὁμιλία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, πού ἐπιγράφεται «Κατήχησις ΙΒ´». Εἶναι ὁμιλία πού ἔγινε τήν Μ. Τεσσαρακοστή, γιατί τήν περίοδο αὐτή γινόταν ἡ προετοιμασία τῶν κατηχουμένων γιά τό βάπτισμά τους τήν νύκτα τοῦ Μ. Σαββάτου. Βαπτίζονταν σέ μεγάλη ἡλικία τότε. Κατηχοῦνταν πρῶτα, διδάσκονταν πρῶτα, καί ἔπειτα βαπτίζονταν. Καί σάν χριστιανοί ἔπειτα αὐτοί ἦταν καλά καταρτισμένοι, γνώρισαν τήν πίστη τους, ἐπειδή κατηχοῦνταν πρῶτα.

2. Ἡ ὁμιλία τοῦ ἁγίου Χρυσοστόμου πού θά σᾶς παρουσιάσω, ἀδελφοί χριστιανοί, ἔγινε δύο μέρες πρίν ἀπό τό βάπτισμα τῶν Κατηχουμένων, γι᾽ αὐτό καί εἶναι πιό θερμός ὁ ὁμιλητής καί τούς λέει πολύ σπουδαῖα πράγματα. Τούς λέει ὅτι μετά δύο ἡμέρες θά ἔλθει ὁ Νυμφίος Χριστός γιά νά νυμφευθεῖ μέ τήν νύμφη ψυχή τους. Θέλει νά πεῖ μέ αὐτό πού λέει ὁ ἅγιος πατέρας ὅτι μέ τό βάπτισμα ἀποκτοῦμε μία στενή συγγένεια μέ τόν Χριστό, ἀποκτοῦμε συζυγία. Ἐκεῖνος Νυμφίος καί ἐμεῖς ἡ νύμφη. Ἀλλά πρέπει νά σταθοῦμε καί νά θαυμάσουμε ἐδῶ, μαζί μέ τόν Χρυσόστομο, τί καλό εἶδε σ᾽ αὐτή τήν ψυχή μας ὁ Χριστός καί θέλει νά τήν κάνει νύμφη Του; Καί ὄχι ἁπλῶς θέλει νά νυμφευθεῖ τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά καί νά πάθει γι᾽ αὐτές, νά χύσει τό Αἷμα Του γι᾽ αὐτές. «Κανείς – λέει ὁ Χρυσόστομος – κανείς νυμφίος δέν θυσιάστηκε γιά τήν νύμφη του. Κανείς ἐρωτευμένος, ὅσο μανιώδη ἔρωτα καί ἄν ἔχει, δέν καίεται μέ τόση ἀγάπη στήν γυναίκα πού ἀγαπᾶ, μέ ὅση ὁ Θεός γιά τήν σωτηρία τῶν ψυχῶν μας». Ὁ Χριστός εἶπε: «Καί ἄν παραστεῖ ἀνάγκη νά ἐμπτυσθῶ ἤ νά ραπισθῶ ἤ σ᾽ αὐτό νά ἀνεβῶ τόν σταυρό, δέν θά ἀρνηθῶ νά σταυρωθῶ, γιά νά πάρω τήν νύμφη»! Καί ἔπαθε ὁ Χριστός, χριστιανοί μου, τό φρικτό σταυρικό Του θάνατο γιά τήν νύμφη τήν ψυχή μας, ὄχι γιατί θαύμασε τήν ὀμορφιά της, γιατί δέν ὑπῆρχε πιό ἄσχημο καί πιό ἀηδές – λέει ὁ Χρυσόστομος – ἀπό τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ἔτσι ὅπως εἶχε καταντήσει μέ τά ἁμαρτήματά της. Ἐμεῖς οἱ χριστιανοί, λέγει καθαρά ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, προτοῦ νά γίνουμε χριστιανοί, «ἤμασταν δοῦλοι σέ διάφορες ἐπιθυμίες καί ἠδονές, ζούσαμε μέ κακία καί μέ φθόνο, ἤμασταν ἄνθρωποι τοῦ μίσους, μισούσαμε ὁ ἕνας τόν ἄλλο» (Πρός Τίτ. 3,3)

3. Σέ τέτοια κακομορφία βρισκόταν ἡ ψυχή μας. Ἦταν γυμνή! Ἀλλά μέ τό βάπτισμά μας ὁ Χριστός τήν ἔντυσε καί ἔγινε ὡραία. Ὁ Χριστός ἔγινε τό ροῦχο της! Ἔτσι λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅτι ὅσοι βαπτίστηκαν στό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ φόρεσαν τόν Χριστό: «Ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε» (Γαλ. 3,27)! Αὐτό τό ἔνδυμα εἶδε ὁ Δαυΐδ ἀπό παλαιά μέ τά προφητητικά του μάτια, ὅταν ἔλεγε «ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη καί πεποικιλμένη» (Ψαλμ. 44,10). Ὅλα τά παραπάνω τά λέει ὁ Ἀποστόλος Παῦλος στήν πρός Ἐφεσίους ἐπιστολή του ὅταν τούς γράφει: «Ὁ Χριστός ἀγάπησε τήν Ἐκκλησία καί θυσιάστηκε γι᾽ αὐτήν, γιά νά τήν ἁγιάσει, ἀφοῦ τήν ἐκαθάρισε μέ τό λουτρό τοῦ ὕδατος (δηλαδή, μέ τό βάπτισμα) συνοδευόμενο μέ τόν λόγο (δηλαδή, μέ τήν ἐπίκληση τῆς Ἁγίας Τριάδος), γιά νά τήν παρουσιάση στόν ἑαυτό Του ὡς νύμφη ἔνδοξη, χωρίς νά ἔχει κηλίδα ἤ στίγμα ἤ κάτι ὅμοιο, ἀλλά νά εἶναι ἁγία καί ἄμεμπτη» (Ἐφεσ. 5,25-27).

4. Ὅσοι βαπτιστήκαμε, λέει στήν συνέχεια ὁ Χρυσόστομος, λεγόμαστε «πιστοί». Γιατί λεγόμαστε ἔτσι; Λεγόμαστε ἔτσι, ἀπαντᾶ ὁ ἴδιος, γιατί μᾶς ἔχουν ἐμπιστευθεῖ πράγματα, τά ὁποῖα δέν μποροῦν νά δοῦν τά σωματικά μας μάτια, ἀλλά οὕτε καί ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου νά κατανοήσει. Τά δεχόμαστε μόνο μέ τήν πίστη. Γιά παράδειγμα: Στό βάπτισμα τά μάτια μας βλέπουν νερό, ἀλλά τά μάτια τῆς πίστης μας βλέπουν τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τά μάτια τοῦ σώματος βλέπουν τό σῶμα νά βαπτίζεται, τά δέ μάτια τῆς ψυχῆς βλέπουν νά θάπτεται στό νερό τῆς κολυμβήθρας ὁ παλαιός ἁμαρτωλός ἄνθρωπος. Τά σωματικά μάτια βλέπουν τό σῶμα νά λούζεται, ἀλλά τῆς πίστης τά μάτια βλέπουν τήν ψυχή νά καθαρίζεται καί νά λάμπει. Τά μάτια τοῦ σώματος στό βάπτισμα βλέπουν τόν ἱερέα νά βάζει τό δεξί του χέρι καί νά ἐγγίζει τό κεφάλι τοῦ νεοφωτίστου. Μέ τήν πίστη ὅμως ὁ πιστός γίνεται θεόπτης. Γιατί δέν εἶναι ἄνθρωπος αὐτός πού βαπτίζει. Βαπτίζει ὁ μονογενής Υἱός τοῦ Θεοῦ. Καί αὐτό πού ἔγινε στόν Ἰησοῦ Χριστό, γίνεται καί στό δικό μας βάπτισμα. Στό βάπτισμα τοῦ Χριστοῦ φαινόταν ὅτι ὁ Ἰωάννης βαπτίζει τόν Ἰησοῦ Χριστό στά ρεῖθρα τοῦ Ἰορδάνου, γιατί αὐτός ἔθεσε τήν χεῖρα του στήν κεφαλή τοῦ Χριστοῦ. Ὅμως ἄνοιξαν οἱ οὐρανοί καί τό Ἅγιο Πνεῦμα ἦλθε μέ μορφή περιστερᾶς πάνω στόν Χριστό καί ἀπό ψηλά ἀκούστηκε ἡ φωνή τοῦ Πατρός «Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός» (Ματθ. 3,16.17). Ἔτσι, λοιπόν, καί στό δικό μας βάπτισμα: Δέν μᾶς βαπτίζει ἄνθρωπος, ἀλλά ὁ Ἴδιος ὁ Θεός, ὁ Ἰησοῦς Χριστός.Γι᾽ αὐτό καί ἔλεγε ὁ Ἰωάννης: «Μετά ἀπό μένα ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου, τοῦ ὁποίου δέν εἶμαι ἄξιος νά λύσω τό λουρί τῶν ὑποδημάτων του· αὐτός θά σᾶς βαπτίσει μέ Πνεῦμα Ἅγιο καί μέ φωτιά» (Λουκ. 3,16. Ἰωάν. 1,27). Γι᾽ αὐτό καί ὁ ἱερεύς ὅταν βαπτίζει δέν λέει, «βαπτίζω τόν τάδε». Ἀλλά λέει, «βαπτίζεται ὁ τάδε εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», δεικνύοντας ἔτσι ὅτι δέν εἶναι ἐκεῖνος πού βαπτίζει, ἀλλά ὁ Πατέρας καί ὁ Υἱός καί τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, πού τά ὀνόματά τους ἐπικαλεῖται.

5. Θά ἔλθει ἡ ὥρα πού οἱ κατηχούμενοι θά ὁδηγηθοῦν στό ἅγιο Βάπτισμα. Τήν ὥρα αὐτή τήν θυμᾶται ὁ Χρυσόστομος καί δακρύζει. «Πικρά ἀναστενάζει», λέγει, καί «ταράσσεται». Γιατί θυμᾶται ὅτι καί αὐτός πέρασε ἀπό τήν ἱερή αὐτή τελετή καί ἔλαβε τήν καθαρότητα μέ τό ἱερό βάπτισμα, ἀλλά ἀπό τότε λέγει μέχρι τώρα συνέλεξε ἁμαρτήματα. Ἔγινα καί ἐγώ – λέγει ὁ ἅγιος Χρυσόστομος – σάν τίς γυναῖκες ἐκεῖνες πού εἶχαν πολύ πλοῦτο καί μεγάλη εὐπορία, ἀλλά ἔπειτα ἔπεσαν σέ βαθειά φτώχεια. Καί οἱ γυναῖκες αὐτές, πάμπτωχες τώρα, ὅταν βλέπουν ἄλλα κορίτσια νά παντρεύονται εὔπορους ἄνδρες, θλίβονται καί στενοχωριοῦνται. Ὄχι ὅτι φθονοῦν τά ξένα καλά καί ἀγαθά, ἀλλά βλέποντας αὐτή τήν ξένη εὐτυχία, αἰσθάνονται ζωηρότερα τήν ἰδική τους συμφορά. Αὐτό καί ἐγώ ἔπαθα τώρα, λέγει ὁ Χρυσόστομος. Γι᾽ αὐτό καί παρακαλεῖ τούς μέλλοντας νά βαπτισθοῦν, ὅταν κατέβουν στήν κολυμβήθρα τῶν ὑδάτων, στό βαπτιστήριο, νά τόν θυμηθοῦν, νά προσευχηθοῦν καί γι᾽ αὐτόν. Σάν τόν Ἰωσήφ, πού ἑρμηνεύοντας τόν ὄνειρο τοῦ ἀρχιοινοχόου, τοῦ εἶπε νά τόν ἐνθυμηθεῖ στόν Φαραώ ὅταν ἐλευθερωθεῖ (Γεν. 40,14), ἔτσι καί αὐτός, ὁ Χρυσόστομος, παρακαλεῖ τούς μελλοφώτιστους νά τόν θυμηθοῦν τήν ὥρα πού θά βαπτίζονται καί θά τούς ἔρχεται ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ πάνω τους. Γιατί, γιά τήν καθαρότητα πού θά ἔχουν ἐκείνη τήν ὥρα, θά ἔχουν πολλή παρρησία στόν Θεό. Καί ὁ μέν Ἰωσήφ, λέει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, εἶπε στόν ἀρχιοινοχόο, νά τόν θυμηθεῖ ὁ Φαραώ, γιατί «δέν ἔκανε κανένα κακό» (Γεν. 40,15), ἀλλά ἐγώ, λέει ὁ ἅγιος πατέρας, «ἔκανα πολλές ἁμαρτίες». Ἀκόμη, τούς λέγει τήν ὥρα τοῦ βαπτίσματός τους νά προσευχηθοῦν γιά τήν Μητέρα Ἐκκλησία, γιά νά εἶναι ἀσάλευτη καί ἄσειστη, γιά τόν Ἀρχιερέα, νά προσευχηθοῦν γιά τούς ἱερεῖς καί γιά ὅλο τό ἀνθρώπινο γένος. Αὐτό, χριστιανοί μου, μποροῦμε νά τό λέμε καί τώρα ἐμεῖς σέ κάποιον πού βαπτίζεται σέ μεγάλη ἡλικία, ἀλλά καί σέ κάποιον πού χειροτονεῖται σέ διάκονο ἤ σέ ἱερέα, γιατί καί αὐτός τήν ὥρα τῆς χειροτονίας του ἔχει θεοφάνεια.

6. Πρίν ἀπό τήν βάπτισή τους οἱ Κατηχούμενοι θά κάνουν τήν «ἀπόταξή» τους καί τήν «σύνταξή» τους. Θά ποῦν στόν Διάβολο: «Ἀποτάσσομαί σοι, Σατανᾶ». Ἀλλά ποῦ βρῆκαν τό θάρρος αὐτό; ἐρωτᾶ ὁ Χρυσόστομος. Αὐτοί πού φοβοῦνταν καί ἔτρεμαν τόν Διάβολο, τώρα τόν περιφρονοῦν καί τοῦ λένε, «σέ ἀποτάσσομαι»; Ἐρωτᾶ αὐτόν πού λέγει τό «ἀποτάσσομαι», ποῦ βρῆκε τό θάρρος αὐτό. Καί αὐτός ἀπαντᾶ: «Ἔχω ὅπλο ἰσχυρό ἐναντίον τοῦ Διαβόλου». «Ποιό εἶναι τό ὅπλο σου;». «Εἶναι τό “συντάσσομαι τῷ Χριστῷ”». Ναί! Τό ὅτι, χριστιανοί μου, μέ τό βάπτισμά μας συνταχθήκαμε μέ τό Χριστό καί ἀνήκουμε πιά σ᾽ Αὐτόν, αὐτό μᾶς κάνει ἰσχυρούς, ὥστε νά περιφρονοῦμε τόν φοβερό Διάβολο. Καί ὄχι μόνο αὐτόν περοφρονοῦμε καί ἀρνούμαστε, ἀλλά καί ὅλα τά ἔργα του, «καί πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ», λέγουμε. «Πομπή δέ τοῦ Διαβόλου – λέει ὁ Χρυσόστομος – εἶναι κάθε εἶδος ἁμαρτίας, τά θέατρα τῆς παρανομίας, οἱ ἱπποδρομίες, οἱ συγκεντρώσεις πού προκαλοῦν τά γέλια καί τίς αἰσχρολογίες, οἱ οἰωνισμοί καί οἱ μαντεῖες» καί τά ἄλλα παρόμοια. Δηλαδή, ὁ καρνάβαλος.

7. Μετά τό βάπτισμα ὁ νεοφώτιστος ἔχει δικαίωμα στό τραπέζι τοῦ Θεοῦ, σάν παιδί Του πού ἔγινε. Ἀλλά προτοῦ νά ἐγγίσουμε τήν Τράπεζα τοῦ Θεοῦ, γιά νά κοινωνήσουμε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων, προτρεπόμαστε – λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος – νά φιλοῦμε ὁ ἕνας τόν ἄλλο μέ φίλημα ἀγάπης. Λέγει ὁ ἅγιος Πατέρας: «Ἐπειδή σωματικῶς εἴμαστε χωρισμένοι, ἑνωνόμαστε ψυχικά τότε μέ τό φίλημα αὐτό, ὥστε νά γίνει ὁ σύλλογός μας ὅμοιος μέ τόν ἀποστολικό ἐκεῖνο σύλλογο, πού ὅλων τῶν πιστευόντων ἦταν ἡ καρδιά καί ἡ ψυχή μία» (Πράξ. 4,32). Ὅταν πρόκειται νά τελέσουμε τήν θεία Λειτουργία ὁ Χριστός μᾶς εἶπε «πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου». Δέν εἶπε πρῶτα «πρόσφερε τό δῶρον», ἀλλά «πρῶτα διαλλάγηθι», νά συμφιλιωθοῦμε, δηλαδή, μέ ὅλους.

Ἄς σκεφθοῦμε, ἀδελφοί χριστιανοί, τήν μεγάλη μας τιμή τό ὅτι εἴμαστε βαπτισμένοι χριστιανοί καί ἄς πολιτευθοῦμε ἄξια κατά τήν ὑψηλή μας αὐτή τιμή.

Mέ πολλές εὐχές,
† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

*Εἰς Ἄπαντα Ἁγίων Πατέρων (ΑΑΠ Κατήχησις ΙΒ´).

Γιά πνευματική ἐπικοινωνία μαζί σας στείλετε, ἄν θέλετε, μήνυμα στό τηλ. 6976013647 καί θά ἀπαντήσω.